[<<<] [Clàr-innse] [>>>]

Leasachadh foghlam na h-Alba: Aithisg le HMIE air sgr�dadh agus l�irmheas 2005-2008

Pàipear-taice: Nòta air tobraichean fianais agus cleachdadh abairtean

Bunait fianais

Tha measaidhean HMIE, mar a tha iad anns an aithisg seo, a’ tighinn bho bheachdachadh agus meòrachadh air caochladh chuspairean. Nam measg tha:

• fiosrachadh bho sgrùdaidhean agus lèirmheas co-ceangailte ri clò-bhualadh aithisgean air buidhnean agus seirbheisean thairis air na roinnean gu lèir anns na trì no ceithir bhliadhnachan mu dheireadh, a rèir dè an roinn a bha an sàs;
• fiosrachadh o sgrùdaidhean agus lèirmheas air àiteachan foghlaim agus aithisgean thairis air na roinnean, agus iomradh HMIE air an fhiosrachadh sin mar a chaidh a chlò-bhualadh anns na h-aithisgean;
• fiosrachadh bho sgrùdaidhean (mar eisimpleir, beachdan an fheadhainn aig an robh ceangal ris a’ chuspair air an cruinneachadh mus do rinneadh sgrùdadh is lèirmheas);
• smuaintean stèidhichte air eadar-obair le raon farsaing de phrìomh luchd-obrach ann am foghlam (leithid oifigearan ann an Riaghaltas na h-Alba), stiùirichean foghlaim agus feadhainn eile à ùghdarrasan ionadail, luchd-obrach à buidhnean foghlaim eile, ceannardan-sgoile, ceannardan cholaistean, luchd-obrach a tha agus nach eil a’ teagasg, luchd-rannsachaidh, agus feadhainn ann an àiteachan foghlaim aig àrd-ìre, agus na measg san feadhainn a tha toirt foghlaim do thidsearan);
• smuaintean air bonn-stèidh chòmhraidhean air taobh a-staigh HMIE agus feadhainn eile tha an sàs ann an sgrùdadh is lèirmheas, daoine air taobh a-muigh foghlaim, oileanaich agus riochdairean bho bhuidhnean a tha dèanamh sgrùdadh an co-bhoinn (mar Coimisean na Cùram agus Sgrùdadh Alba); agus
• fiosrachadh nas fharsainge aig HMIE mu thoraidhean rannsachaidh, beachd-smuain agus na thathar a’ dèanamh ann an roinnean iomchaidh agus ann an suidichidhean sònraichte.

*Fiosrachadh mu sgrùdadh is lèirmheas a’ leantainn:

Tuilleadh fiosrachaidh

Gheibhear tuilleadh fiosrachaidh mu nithean anns an aithisg seo ann an aithisgean agus clò-bhualaidhean HMIE, a gheibhear air làrach-lìn HMIE (www.hmie.gov.uk). Tha clò-bhualaidhean eadar 2005 is 2008 air an ainmeachadh anns An Earr-Ràdh Fiosrachadh is Clàr-Leabhraichean co-cheangailte ris an aithisg seo air an làrach-lìn.

Deagh dhòigh-obrach

Gheibhear eisimpeirean air deagh dhòigh-obrach agus obair a tha air thoiseach na roinne anns na h-earrannan Deagh Dhòigh-Obrach (Good Practice) agus An t-Slighe gu Sàr-mhathais (The Journey to Excellence) air làrach-lìn HMIE. Faic an seòladh gu h-àrd.

Cleachdadh abairtean

Abairtean mu dhaoine

• tha pàrant/pàrantan cuideachd a’ ciallachadh luchd-daltachais, luchd-obrach ann an àiteachan-còmhnaidh cùraim, agus càirdean no caraidean a tha tairgse cùraim. Tha e cuideachd a’ ciallachadh aon no dhà (no barrachd) inbhich ann an riochd pàrant
• tha ‘luchd-ionnsachaidh’ air a chleachdadh airson clann-sgoile, òigridh agus inbhich ann an colaiste, no òigridh is inbhich ann a co-theacsa ionnsachadh is leasachadh coimhearsnachd. Tha am facal ‘luchd-compàirt’ air a chleachdadh anns an t-seadh seo, far nach biodh am facal ‘luchd-ionnsachaidh’ cho freagarrach
• tha ‘òigridh’ air a chleachdadh thairis air roinn sam bith airson na buidhne eadar aois mu 12 gu 18
• tha ‘sgoilear’ no ‘luchd-ionnsachaidh’ air an cleachdadh airson clann ann an sgoiltean
• tha ‘clann’ no ‘pàiste’ air a chleachdadh ann an co-theacsa sgoiltean-àraich is bun-sgoiltean agus ann an co-theacas dàimh pàrant-clann
• tha ‘luchd-teagaisg’ no ‘tidsearan’ air a chleachdadh thairis air na roinnean airson inbhich ann an suidheachaidhean teagaisg, gu h-àraidh feadhainn aig am bheil teisteanas teagaisg
• tha ‘luchd taice’ air a chleachdadh airson inbhich eile ann an suidheachaidhean teagaisg a cur taice ris an teagasg. Dh’fhaodadh teisteanas proifeiseanta a bhith aca. Tha an abairt a’ toirt
  a-steach banaltraman ann an ionadan àraich, luchd-cuideachaidh ann an ionadan no clasaichean àraich, luchd-taice airson clann, sgoilearan is òigridh le feum air tuilleadh taice, teicneòlaichean, luchd-taice ghoireasan agus feadhainn eile
• tha ‘luchd-obrach’ a’ toirt a-steach an dà bhuidhnean gu h-àrd
• tha ‘ceannard-sgoile’ air a chleachdadh ann an co-theacs sgoiltean agus sgoiltean-àraich anns an roinn ro-sgoil
• tha ‘manadsair ionaid’ air a chleachdadh anns an roinn ro-sgoil airson an neach a tha os cionn na h-ionaid shaor-thoileach nei phrìbheiteach
• tha ‘ceannard’ air a chleachdadh airson a’ mhanadsair as àirde inbhe thairis air raon de àiteachan agus seirbheisean foghlaim
• tha ‘prionnsabal’ a’ ciallachadh ceannard acaideamaigeach agus àrd oifigear ann an colaiste
• tha ‘luchd-obrach aig àrd-ìre’ no ‘mandsairean aig àrd-ìre’ a’ ciallachadh luchd-obrach a fhuair àrdachadh inbhe agus a’ toirt a-steach ceann-sgoile, prionnsabal no manadsair ionaid
• tha ‘luchd-sgrùdaidh’ a’ ciallachadh feadhainn a tha an sàs ann an sgrùdadh no lèirmheas agus a’ toirt a-steach HMIs, luchd measaidh an co-phàirt agus buill eile de sgiobaidhean sgrùdaidh no measaidh.

Abairtean gnèitheach is àireamhachail

Tha na faclan measaidh: ‘sàr-mhath, ‘fìor mhath’, ‘math’, ‘riarachail, ‘lag’ agus ‘mì-riarachail co-cheangailte ris an t-slat-thomhais shia puingean a thugadh a-steach ann an 2005 agus air am bheil cunntas ann a:

• Am Pàiste sa Mheadhan (dàrna clo-bhualadh)
• Dè cho math ’s a tha an sgoil againn? (dàrna clo-bhualadh)
• Dè cho math ’s a tha an ionnsachadh agus leasachadh coimhearsnachd againn (dàrna clo-bhualadh)
• Dè cho math ’s a tha clann agus òigridh air an dìon agus am feumalachdan air an sàsachadh?
• Riaghladh Càileachd ann am Foghlam (dàrna clo-bhualadh); agus
• Riaghladh Càileachd ann an Seirbheisean Saidhgeòlais Foghlaim aig Ùghdarrasan Ionadail 1

Tha na h-ìrean air sgèile nan sia puingean air am mìneachadh mar a leanas:

* Bho Giblean 2008 ghabh am facal ‘riarachail àite an fhacail ‘iomchaidh’. Chan eil an abairt ‘iomchaidh’ air a cleachdadh anns an aithisg seo.

Chaidh an sgèile cheithir phuingean a chleachdadh airson sgrùdaidhean fo-sgoile gu Giblean 2007 agus airson sgrùdaidhean colaiste gu Ògmhios 2008. Tha na h-ìrean air am mìneachadh mar seo:

Tha na h-abairtean bitheanta seo air an cleachdadh ann an aithisgean HMIE gu lèir:

A thaobh abairtean sam bith eile a thathas a’ cleachdadh anns an aithisg seo, tha iad rin tuigsinn mar gun cleachdar an cainnt àbhaisteach.

Ainmean is geàrr-ainmean anns an aithisg seo

[<<<] [Clàr-innse] [>>>]